روزه و سن بلوغ
55 بازدید
تاریخ ارائه : 7/13/2013 3:14:00 PM
موضوع: تبلیغ

تازه به تكليف رسيده ها

در اين چند سالي كه ماه مبارك رمضان در فصل تابستان است، بيشتر اين سوال مطرح مي شود كه: آيا واجب بودن روزه بر دختران نه ساله در اين روزهاي گرم و طولاني مورد تأييد اسلام است؟ آيا اين مساله فوق طاقت نيست؟ و آيا مراجع نمي توانند در اين مسأله تجديد نظر كنند!؟

در پاسخ اين سوال به چند نكته اشاره مي شود:

1 . سن تكليف در احاديث متعدد ـ كه يك منبع مهم مسائل شرعي است ـ آمده و فقهاء عظام از پيش خود چيزي نگفته اند. هيچ فقيهي هم حق ندارد در برابر نصوص حتمي و قطعي شرعي اجتهاد كند و از پيش خود فتوا دهد.

2 . خالق انسان كه جسم وروح او را به اينگونه آفريده، يك ماه روزه داري و تحمل گرسنگي و تشنگي را واجب كرده! و او بيشتر مي داند كه اين جسم و روح تا چه حد ظرفيت تحمل روزه داري دارد. از باب مثال كارخانه اي كه محصولي را توليد مي كند بيش از همه مي داند كه ظرفيت و قدرت محصولش چه اندازه است و بنابر اطلاعات خود براي آن ضمانت نامه صادر مي كند. در علل الشرايع آمده: امام رضا (ع) در پاسخ به اين سوال كه چرا در اسلام روزه يك ماه واجب شده و نه مثلاً دو يا سه ماه!؟ فرمودند: حكمتش قوه متوسط بندگان خدا ـ اعم از قوي و ضعيف ـ بر روزه يك ماه است و خداوند امور واجب را بنابر غالب افراد وضع نموده است.

3 . در اسلام تكاليف شرعي بر كسي واجب است كه سه شرط داشته باشد: بلوغ، عقل و قدرت. تا اين سه شرط با هم جمع نشود تكليفي بر عهده انسان نبوده، و انجام عملي واجب شرعي پيدا نيست. شخص ديوانه و بيهوش تكليف ندارد؛ چون شرط عقل را دارا نيستند. دختران تازه به سن تكليف رسيده، بلوغ و عقل دارند؛ بايد ديد كه آيا شرط سوم را نيز دارا هستند؟ اگر دختراني كه تازه به سن تكليف رسيده اند، قدرت روزه گرفتن ندارند، روزه بر آنها واجب نيست؛ چون مكلف نيستند. اگر مي توانند در زمستان كه روزها كوتاه و هوا خنك است قضاي روزه ها را به جا آورند، چون در آن موقع سه شرط را با هم دارا هستند و اگر واقعاً قدرت روزه زمستان هم ندارند، امسال تكليف از آنها ساقط است. البته پرداخت كفاره درباره اين افراد مورد اختلاف فقهاست و بايد به مرجع تقليد خود مراجعه كنند.

نكته مهم: تشخيص اين موضوع  كه تازه به تكليف رسيده ها قدرت دارند يا نه، چگونه است؟ اگر قرار باشد والدين نظر بدهند، ممكن است تا پنج شش سال بعد از تكليف هم فرزند خود را ضعيف و ناتوان از روزه گرفتن بدانند. پس راه حل چيست؟

يكي از بهترين راه ها امتحان است كه ببينند مي تواند روزه بگيرد يا نه. يكي دو روز روزه بگيرند تا ببينند قدرت دارند يا نه؟ و راه ديگر مراجعه به همسالاني است كه شرايط جسمي يكساني با هم دارند. به هر حال اميدوارم خانواده ها با اين موضوع احساسي برخورد نكنند و از آن سوي ندانسته به مسائل شرعي و نظرات فقهي اشكال و ايراد وارد نكنند.